قرار داشت‌، و در 724 درگذشت‌. فيلسوف و متكلم سرياني‌. مهم‌ترين اثرش ترجمه‌اي است از ارغنون ارسطو همراه با شرح‌.1 او منظومه‌اي هم در تقويم و شروحي بر كتاب مقدس نوشت‌، و شش روز خلقت يعقوب رهاوي را تكميل كرد.
دربارهٴ فلسفهٴ اسلامي يادداشت مرا راجع به ابن اباض در فقرهٴ ب و راجع به خالد بن يزيد در فقرهٴ ه ببينيد.

د. رياضيات و نجوم سرياني و چيني‌

دربارهٴ رياضيات و نجوم سرياني يادداشت‌هاي مرا راجع به سوروس سيبخت‌، و راجع به جورج‌ اسقف عرب‌ها در فقرهٴ ج ببينيد.

لي‌شون - فنگ‌

لي‌شون فنگ‌2، رياضي‌دان و منجم عصر تئانگ‌، كه مقارن نيمهٴ قرن برآمد. او در 664 تقويم لين‌ - ته‌3 را استخراج كرد. روش دو تفاضل‌4 براي تعيين A و B در Ax - Bx^2 = C او براي عدد پي‌ مقدار 22/7 را به كار برد، يعني مقدار ((غير دقيق‌)) تسوچيونگ - چيه را (نك نيمهٴ دوم سدهٴ پنجم‌).
بر چو پي سوان‌چينگ‌، يكي از قديم‌ترين رساله‌هاي رياضي چين‌5، بر نه باب در حساب‌، و حساب جزيره6 و بر رساله‌اي از يك تاريخ نامعين به نام كتاب كلاسيك حساب از چانگ چيو - چين‌، شروحي نوشت‌. او يكي از مؤلفان سوئي شو - چيه7 است‌، حاوي تاريخ نجوم چين تا زمان‌ سلسلهٴ تئانگ‌. دريافت كه حركت اجرام سماوي مستقل نيست‌.


1 .رنان آن را مهم‌ترين شرح سرياني مي‌داند. تنها قسمت‌هاي زير موجود است‌: قاطيغورياس‌، عبارت (يا باري ارميناس‌)، كتاب اول آنالوطيقا.
Li Shun-feng .2
Lin-te .3
ting ,P'ing .4
5 .به سلسلهٴ چو (1122 - 249 ق م‌) منسوب است‌. متن آن در مجموعه‌اي شامل ده رسالهٴ قديم رياضي به نام Tai-chiao suan-ching shih-shu موجود است‌.
اين مجموعه در 1773 به وسيلهٴ Tai-chen تحرير شده‌.
6 .راجع به اين دو اثر كلاسيك يادداشت‌هاي مرا دربارهٴ چانگ تسئانگ (نيمهٴ اول سدهٴ دوم ق م‌) و ليو هوئي (نيمهٴ دوم سدهٴ سوم‌) ببينيد.
7 .سوئي‌شو سيزدهمين تاريخ از تواريخ بيست و چهارگانهٴ سلسله‌هاست (يادداشت مرا راجع به وئي‌چنگ در نيمهٴ اول سدهٴ هفتم ببينيد). چيه يا يادداشت‌ بخشي از اين تاريخ‌هاست كه به مسائل فني‌تر، از قبيل نجوم‌، جغرافيا، گاه‌شناسي‌، آيين دادرسي و غيره مي‌پردازد. سوئي شو - چيه تنها از سلسلهٴ سوئي (589 تا 620) بحث نمي‌كند، بلكه به شش سلسله‌اي هم كه تئانگ جانشينشان شده‌، پرداخته است‌.